Dit is een Santiz ziekenhuis   ●   Samen voor een vitale Achterhoek: Santiz
Logo Streekziekenhuis Koningin Beatrix.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Folder informatie logo

De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Diëtetiek


Richtlijnen ondervoeding

Richtlijnen ondervoeding


Inleiding
Wie ziek is moet extra op zijn voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen nodig dan normaal. Eten kan bij ziekte vanwege verminderde eetlust, misselijkheid en/of vermoeidheid een groot probleem zijn, waardoor het gewicht daalt. Afvallen als u ziek bent is ongewenst en moet behandeld worden.

Er wordt gesproken van ongewenst gewichtsverlies als het gewicht binnen één maand meer dan 3 kilo of binnen 6 maanden meer dan 6 kilo is gedaald. Hierdoor wordt ook veel spiermassa afgebroken. Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo’s aan te komen.

Uit de voedingsscreening blijkt dat u een matige of slechte voedingstoestand heeft. Een matige of slechte voedingstoestand, ook wel ondervoeding genoemd, betekent dat het lichaam te weinig eiwit en energie heeft.

Ondervoeding door ziekte is een veel voorkomend probleem. Gevolgen van ondervoeding kunnen zijn:
Voor het verbeteren van de voedingstoestand is een energie- en eiwitverrijkte voeding nodig.

Energie en eiwit in de voeding
Voeding levert energie. Energie hebben wij nodig bij alles wat we doen, bijvoorbeeld lopen en fietsen, maar ook bij alles wat er in ons lichaam gebeurt, zoals ademhalen, praten en het kloppen van het hart. De benodigde energie wordt geleverd door koolhydraten en vetten in onze voeding. De hoeveelheid energie van een voedingsmiddel wordt uitgedrukt in kilocalorieën (kcal). De hoeveelheid energie die iemand nodig heeft, is afhankelijk van onder andere lengte, leeftijd, geslacht en activiteit.

De globale hoeveelheid energie die nodig is in een gezonde situatie is:

Vrouwen
Leeftijd
Aantal kcal
19-30 jaar
2100 kcal
31-50 jaar
2000 kcal
51-70 jaar
1900 kcal
> 70 jaar
1600 kcal


Mannen
Leeftijd
Aantal kcal
19-30 jaar
2700 kcal
31-50 jaar
2500 kcal
51-70 jaar
2300 kcal
> 70 jaar
1900 kcal

Bij ziekte is deze hoeveelheid energie vaak niet voldoende.

Een goede controle om te zien of u voldoende energie uit uw voeding haalt is het gewicht. Weeg uzelf eenmaal per week bij voorkeur op hetzelfde tijdstip en op dezelfde weegschaal. Wanneer uw gewicht stabiel blijft of zelfs stijgt is de door u gebruikte voeding voldoende. Daalt uw gewicht dan is de hoeveelheid voeding (nog) niet voldoende.

Eiwit is een bestanddeel in onze voeding dat nodig is voor de opbouw en instandhouding van de spieren, weerstand, het bloed en voor herstel bij wonden. Bij ziekte is eiwit de belangrijkste voedingsstof voor herstel.
Eiwit komt vooral voor in:
Ook brood, bonen, tahoe en tempé bevatten een kleine hoeveelheid eiwit.

Bij een matige of slechte voedingstoestand wordt 1,2 tot 1,5 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht geadviseerd. Iemand die 70 kg weegt heeft dus 84 – 105 gram eiwit per dag nodig.

Wat is dagelijks nodig?

Goed eten en drinken betekent dat u alle noodzakelijke voedingsstoffen in voldoende hoeveelheden gebruikt. Bij een matige/slechte voedingstoestand wordt minimaal de volgende hoeveelheid geadviseerd:

ProductHoeveelheid
Broodminimaal 3 sneden
Kaas2 plakken (dubbel beleg)
Vleeswaren2 plakken (dubbel beleg)
Melk- en melkproducten
3 bekers/schaaltjes/porties
Fruit of vruchtensap
2 stuks of glazen
Vlees, vis, kip, vegetarisch
100 gram
Aardappelen ± 3 stuks
Groente ± 3 opscheplepels
Boter, margarine, olie
± 30 gram

Daarnaast is het van belang 1½ -2 liter te drinken. Dit komt overeen met 10 glazen, 8 bekers of 12 kopjes. Verdeel het drinken goed over de dag: neem bij elke maaltijd iets te drinken en drink tussen de maaltijden door.

Praktische adviezen voor een energie- en eiwitrijke voeding
De volgende tips kunnen u helpen de hoeveelheid energie en eiwit in uw voeding op te hogen.

Algemeen
Broodmaaltijden
Melk, melkproducten en kaas
Vlees en vleesvervangingen
Groenten en fruit
Aardappelen, rijst en pasta
Tussendoor
Eet naast de hoofdmaaltijden minimaal 3 x per dag een tussendoortje. Voor voorbeelden zie bijlage 1: Eiwit- en energierijke tussendoortjes.

NB: Zonder beweging wordt de extra voeding voornamelijk omgezet in vetmassa. Om de eiwitten zo goed mogelijk in te kunnen bouwen in de spieren is bewegen belangrijk. Probeer dit daarom dagelijks te doen.

Dieetproducten

Lukt het u niet om meer of vaker te eten en blijft u afvallen dan wordt medische drinkvoeding geadviseerd. Medische drinkvoeding is een eiwit- en/of energierijke drank met extra toegevoegde vitamines en mineralen op basis van melk, yoghurt of sap in verschillende smaken. Medische drinkvoeding wordt door een diëtist en/of arts voorgeschreven en wordt op indicatie vergoed door de zorgverzekeraar (informeer hierover bij uw zorgverzekeraar).

Wat gebeurt bij opname
Om ondervoeding in het ziekenhuis zo goed mogelijk te behandelen, krijgt u tijdens de opname een “plusvoeding”. Bij een “plusvoeding” krijgt u naast de 3 (verrijkte) hoofdmaaltijden ook 3 keer per dag een tussendoortje. Deze verstrekking bevat extra energie en eiwit, afhankelijk van uw eventuele dieet kan deze bestaan uit:
Bij een slechte voedingstoestand zal ook een diëtist betrokken worden bij de behandeling.

Vragen
Bij vragen/problemen met betrekking tot de voeding kunt u gedurende de opname in het ziekenhuis terecht bij de diëtisten verbonden aan het ziekenhuis.

Na opname in het ziekenhuis kunt u een afspraak maken bij een diëtist van een thuiszorgorganisatie of een zelfstandig gevestigde diëtist.

Geheimhouding en recht op privacy
Alle medewerkers van ons ziekenhuis hebben een geheimhoudingsplicht. Verder heeft u als patiënt recht op privacy. Uitgebreide informatie hierover kunt u vinden in de folder ‘De rechten en plichten van de patiënt’. Deze is verkrijgbaar op de afdeling en bij de patiënteninformatie in de centrale hal. Daarnaast is deze folder te vinden op: www.skbwinterswijk.nl


Bijlage 1: Eiwit- en energierijke tussendoortjes

Zuivel

ProductEiwitKcal
1 schaaltje (vruchten)roomyoghurt
4
210
1 beker yoghurtdrank met vruchten
8180
1 beker Milk & Fruit6
170
1 beker volle chocolademelk9
220
1 zakje yoghurtsnack Breaker7
220
1 schaaltje chocolademousse4
200
1 schaaltje sKYR yoghurt (Arla)14
113
1 schaaltje slagroomvla5
180
1 schaaltje rijstepap6
130
1 schaaltje (vanille)pudding7
180
1 dessertgebakje Easy-to-Eat 8
133
1 schaaltje volle kwark11
180


Koek en snoep

ProductEiwitKcal
1 plak cake
2
130
1 gevulde koek
3
260
1 pakje sultana's (2 stuks)
2
110
1 krentenbol + boter/margarine
4
165
1 pakje Liga Milkbreak (2 stuks)
4
180
1 zakje Liga continue (4 stuks)
4
228
1 Twix (2 staafjes)
4
300
1 zakje M&M's pinda
5
230
1 stukje melkchocolade met noten
5
300
2 handjes chocoladepinda's
4
150
1 Bouwsteentje
8
206

Hartig
ProductEiwitKcal
1 bakje rundvleessalade
5
255
1 ham/kaas croissant
9
260
1 ham/kaas tosti
10
200
3 toastjes met brie
9
150
1 kaassoufflé
3
140
2 eetlepels noten/pinda's
10
250
4 blokjes kaas
10
150
1 kroket
7
150
6 poffertjes
8
160
4 stukjes worst
6
150
1 Bifi worstje XXL
10
200
1 hotdog
10
300
1 hamburger
16
180


Overig

ProductEiwitKcal
1/2 avocado
2
170
4 slagroomsoesjes
4
180
2 bolletjes roomijs
5
180
1 Cornetto
3
210
1 Magnum
4
310


De genoemde producten zijn slechts voorbeelden. U kunt andere producten nemen, echter belangrijk is dat u let op de hoeveelheid eiwit en energie.



Foldernummer: die112 versie mrt 18

PIMS™ folderportaal door 4CLOUD®