Logo Streekziekenhuis Koningin Beatrix.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Folder informatie logo

De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Algemeen


Vermoeidheid

Vermoeidheid


Inleiding
De meeste mensen voelen zich moe na een dag hard werken of intensief sporten. De reden van deze vermoeidheid is dan duidelijk en soms zelfs prettig. Na een nacht goed slapen of het even rustiger aan doen, is de vermoeidheid vaak weer verdwenen. Soms ervaren mensen vermoeidheid zonder dat ze hard gewerkt of gesport hebben. Deze vermoeidheid geeft vaak langdurige klachten die wisselen in ernst. Aanvallen van vermoeidheid kunnen op elk moment van de dag optreden. Soms voelen mensen zich bij het opstaan al niet uitgerust, maar het kan ook optreden tijdens een bezigheid. In deze folder leest u wat vermoeidheid is en hoe u hier mee kunt omgaan.

Lichamelijke en mentale vermoeidheid
We onderscheiden twee verschillende soorten vermoeidheid:
  • Lichamelijke vermoeidheid
    Bij lichamelijke vermoeidheid voelen mensen zich vaak lichamelijk uitgeput.
  • Mentale (geestelijke) vermoeidheid
    Mentale vermoeidheid geeft vaak problemen met concentreren, het geheugen en de motivatie om dingen te doen. Ook kan het stemmingsstoornissen geven, zoals angst, somberheid en irritatie.
Vermoeidheid kan veel impact hebben op het dagelijks leven en op hoe u uw leven wil leiden. Het kan ervoor zorgen dat u nergens meer puf voor heeft. Zelfs de kleinste taak uitvoeren kan dan al lastig zijn.

Oorzaken vermoeidheid
Hieronder staan verschillende oorzaken die (samen) voor vermoeidheid kunnen zorgen:
  • Pijn, vooral wanneer deze langdurig is;
  • Verminderde spierconditie, bijvoorbeeld door inactiviteit, ouderdom of een ontsteking;
  • Verminderde hart-longconditie. Hierdoor is er sneller ademtekort en krijgen de spieren niet genoeg zuurstof;
  • Overmatige inspanning, bijvoorbeeld te lange en/of te zware inspanning;
  • Verstoord slaappatroon, bijvoorbeeld door pijn, te laat naar bed of dutjes overdag;
  • Stress en angst;
  • Somberheid, depressie of burn-out;
  • Eetgewoontes, bijvoorbeeld door ongezonde voeding of door te weinig voeding;
  • Overgewicht;
  • Medicatie. Sommige medicijnen kunnen voor dufheid of concentratieverlies zorgen;
  • Actieve ontsteking. Ontstekingsstofjes kunnen voor vermoeidheid en een griepgevoel zorgen;
  • Bloedarmoede;
  • Ziektes die de stofwisseling verstoren, zoals diabetes (suikerziekte) en aandoeningen aan de schildklier.
Adviezen
U kunt zelf veel doen om vermoeidheid te verminderen. Afhankelijk van de oorzaak van de vermoeidheid kunnen de volgende adviezen helpen om de dagelijkse impact van vermoeidheid te verminderen:

Praat over vermoeidheid met familie, vrienden en collega’s
Vermoeidheid kan door de beperkingen die het geeft veel frustratie en boosheid geven. Veel mensen praten daar niet over omdat ze denken dat anderen het toch niet begrijpen. Door te praten over vermoeidheid met mensen in uw omgeving, begrijpen zij beter wat u voelt. Ze snappen beter waarom u iets soms niet kunt doen of waarom taken langer duren.

Energieverdeling
Vaak besteden vermoeide mensen hun energie aan werk en verplichtingen en laten ze leuke dingen vallen. Gebruik de 4 P’s om uw energie te bewaren en om uit te vinden wat u belangrijk vindt om te doen.
  • Probleem oplossen
    De oorzaak is vaak niet wát u doet, maar hoe u het doet. Kijk naar uw dagelijkse routine. Maakt u de hele tijd dezelfde herhalende bewegingen die klachten geven? Zit u in een oncomfortabele lichaamshouding? Zijn er bepaalde taken die altijd klachten geven? Of komt vermoeidheid juist in de middag? Als een taak problemen geeft, vraag uzelf dan af hoe u het anders kunt doen.
  • Planning
    Bedenk welke dingen u wanneer wilt bereiken. Plan hoe en wanneer u bepaalde activiteiten gaat doen en verdeel deze over de dag en over de week. Weeg daarbij af hoe inspannend ze zijn. Belast het veel uw armen of juist uw benen? Heeft u er veel concentratie voor nodig? Spreid de intensieve taken over de week.
  • Prioriteiten stellen
    Als u een lijst van activiteiten maakt, plaats ze dan in volgorde van belangrijkheid. Bepaal welke activiteiten u kunt verwijderen, uitstellen of aan iemand anders kunt overdragen. Vraag uzelf daarbij het volgende af:
    - Moet dit vandaag gebeuren?
    - Moet dit überhaupt gebeuren of is het overbodig?
    - Moet ik het doen of kan iemand anders het doen?
    - Kan ik iemand vragen om me te helpen met de taak?
  • TemPo
    Verdeel de activiteiten in kleine stukjes en spreid deze over de dag of week. Neem geregeld korte pauzes tijdens en tussen activiteiten. Verander uw houding en activiteit regelmatig. Verander uw taak of neem rust voordat u moe wordt. Als u zich uitgeput voelt en dan pas stopt, stopt u te laat.
Vraag advies over medicatie
Bij pijn kunt u pijnstillers gebruiken. Bij bijvoorbeeld actieve reumatische ontsteking is aanpassing van de behandeling vaak nodig. Vraag uw behandelend arts om advies.

Leer ‘nee’ zeggen

Het kan moeilijk zijn om ‘nee’ te zeggen tegen een verzoek. Zelfs als u weet dat het u uitput. Vaak zeggen mensen ja omdat ze zich daartoe verplicht voelen. Vertel over uw vermoeidheid en wat het zou kosten als u zou toezeggen. Nee zeggen hoeft niet te betekenen dat u niets doet. Misschien kunt u het tempo aanpassen of een deel van het verzoek doen (bijvoorbeeld wel gaan winkelen, maar niet de hele dag).

Probeer meer te bewegen
Hierdoor worden uw spieren sterker, krijgt u meer energie en voelt u zich fitter. Beweeg liever regelmatig kort i.p.v. een enkele keer lang. Een fysiotherapeut kan u helpen om een fitnessprogramma samen te stellen of om adviezen te geven over oefeningen. Een ergotherapeut kan helpen met dagschema’s. U kunt voorafgaand aan de inspanning (en/of erna) eventueel pijnstillers nemen.

Probeer stress en angst te verminderen
Iedereen komt wel eens stressvolle situaties tegen in zijn leven. U kunt stress verminderen door het volgende:
Zoek hulp bij somberheid of depressie
Vermoeidheid en somberheid gaan vaak samen. Het helpt om over negatieve gevoelens en gedachten te praten met bijvoorbeeld familie, vrienden of hulpverleners. Er zijn verschillende soorten hulp voor somberheid, zoals gesprekstherapie en antidepressieve medicatie. Overleg met de huisarts welke vorm van hulp het beste bij u past.

Deel je ervaringen met lotgenoten en leer van hun ervaringen
Word bijvoorbeeld lid van een patiëntenvereniging, een zelfhulpgroep of volg online forums.

Zorg voor goede nachtrust door je slaapgewoontes te verbeteren
De hoeveelheid benodigde slaap verschilt per persoon, maar ligt tussen de vijf en negen uur per nacht. Als u laat naar bed gaat en uitslaapt of een dutje overdag doet, kan het hormonale dag-nachtritme verstoord raken. Probeer een regelmatig slaappatroon te creëren door iedere dag op hetzelfde tijdstip te gaan slapen en op te staan. Probeer de volgende tips om uw nachtrust te verbeteren:
Eet gezonde voeding en drink voldoende water
Als u eet volgens de ‘Schijf van vijf’ geeft u uw lichaam de juiste stoffen om te verbranden en voelt u zich fit en gezond (zie voedingscentrum.nl). Zo voorkomt u vermoeidheid die veroorzaakt wordt door hoge of juist lage bloedsuikerspiegels of door uitdroging.

Stel haalbare doelen
Het kan zijn dat u door vermoeidheid gestopt bent met bepaalde activiteiten die u graag doet. Bedenk welke bezigheden u blij maken, bijvoorbeeld met vrienden afspreken of een hobby weer oppakken. Door kleine wekelijkse doelen te stellen, bouwt u op naar een groter einddoel. Kleine, specifieke doelen zijn makkelijker te bereiken dan vage of te hoge doelen. De reumaverpleegkundige of ergotherapeut kan u helpen om haalbare doelen te stellen.
Houd uw energieverbruik en vermoeidheid bij
Het kan lastig zijn om inzicht te hebben in hoeveel energie u verbruikt. Het kan helpen om het in beeld te brengen in een activiteitenschema (zie volgende bladzijde). Zo kunt u het verband zien tussen de activiteiten en de vermoeidheid. Geef aan welke activiteiten u uitvoert, hoe lang ze duren en hoeveel energie ze kosten.
Kijk aan het einde van de week terug naar uw schema:
Op de volgende pagina vindt u een voorbeeld van een leeg activiteitenschema.

Heeft u vragen?
Voor vragen of bijzonderheden kunt u contact opnemen met de betreffende polikliniek. Wij zijn op werkdagen bereikbaar van 08.30 – 16.30 uur.

Geheimhouding en recht op privacy

Alle medewerkers van ons ziekenhuis hebben een geheimhoudingsplicht. Verder heeft u als patiënt recht op privacy. Uitgebreide informatie hierover kunt u vinden in de folder ‘De rechten en plichten van de patiënt’. Deze is verkrijgbaar op de afdeling en bij de patiënteninformatie in de centrale hal. Daarnaast is deze folder te vinden op: www.skbwinterswijk.nl


Foldernummer: alg394 versie nov 19


PIMS™ folderportaal door 4CLOUD®
  |